Theo Mundo Deportivo, IFAB xác nhận mùa 2026/27 sẽ tiếp tục thử luật việt vị mới do Wenger đề xuất ở một số giải, đồng thời thí điểm phạt giảm người tạm thời khi thủ môn chấn thương mang tính chiến thuật, “thời gian làm dịu” chính thức, và cấm trẻ dưới 12 tuổi cố ý đánh đầu cùng một loạt luật mới.
Bóng đá luôn thay đổi, luật thi đấu chính là phản ánh điều đó. Mỗi năm luật của môn thể thao này đều có điều chỉnh, FIFA bắt tay IFAB — cơ quan mỗi mùa soạn và công bố luật thi đấu — để triển khai những sửa đổi ảnh hưởng cách bóng đá được chơi trên toàn cầu. Cùng lúc, IFAB cũng nghiên cứu và thử nghiệm những luật mà nhóm chuyên gia (gồm cựu cầu thủ, cựu HLV, cựu trọng tài và ban quản trị thể thao) cho rằng tương lai có thể được áp dụng chính thức. Thực tế, tại hội nghị thường niên mỗi năm đều có nhiều phương án được đưa ra, rồi cuối cùng được thử ở các giải trẻ hoặc giải nhỏ tình nguyện làm “mẫu sống” cho thí nghiệm, để sau này có thể nhân rộng toàn cầu.
Những năm gần đây, một trong những đề xuất thử nghiệm được chú ý nhất chính là “luật Wenger” về việt vị. Sáng kiến do HLV Arsène Wenger thúc đẩy nhằm đổi luật việt vị: chỉ khi toàn bộ cơ thể cầu thủ tấn công vượt qua cầu thủ phòng ngự áp chót mới bị thổi việt vị, nếu hai bên nằm trên cùng một đường thì không tính. Luật này nhằm tránh những bàn bị hủy vì chênh lệch vài milimet, và thiên về bên tấn công hơn, ưu tiên khuyến khích lối chơi hung hãn và theo chiều dọc hơn.
Đề xuất này gây ra nhiều ý kiến thuận cũng như nghịch. Canadian Premier League (CPL, giải cao nhất Canada) tình nguyện trở thành giải chuyên nghiệp đầu tiên áp dụng thử vào năm 2026, còn FIFA thì liên tục theo dõi kết quả sau khi luật được triển khai.
Như IFAB xác nhận trong luật thi đấu mùa 2026/27, cơ quan này sẽ tiếp tục thử thay đổi luật ấy ở các giải thuộc FIFA, để đánh giá có thể nhân rộng sang giải khác hay không. Cơ quan trực thuộc FIFA cho biết: “Đôi khi cần thử hoặc thí nghiệm một thay đổi luật khả dĩ, để đánh giá tác động kỳ vọng cũng như ngoài dự kiến lên trận đấu. Nếu các liên đoàn, liên đoàn quốc gia và ban tổ chức giải muốn tham gia các thí nghiệm này, phải được IFAB cấp phép.” IFAB nêu: “Mùa 2026/27, IFAB sẽ tập trung vào các thí nghiệm liên quan chậm trễ vì thủ môn chấn thương, và sẽ tiếp tục khám phá khái niệm thay thế về việt vị”, trong đó gồm “luật Wenger”.
Như cơ quan này thông báo, mùa này IFAB sẽ thử thêm luật khác ở các giải tham gia cụ thể, những luật có thể sớm được đưa chính thức vào luật thi đấu. Để ngăn hành vi chấn thương chiến thuật không chính đáng của thủ môn (hành vi cắt đứt trận đấu và/hoặc để HLV nhân cơ hội truyền chỉ thị cho cầu thủ), đề xuất của FIFA gồm: nếu một thủ môn được cứu chữa trên sân hoặc chấn thương khiến trận bị ngắt, đối phương phải có một cầu thủ trên sân tạm thời rời sân một phút, giống cơ chế phạt hiện hành với cầu thủ thường.
Sửa đổi này cho phép VAR can thiệp trong các tình huống sau: trước khi một quả phạt trực tiếp hoặc phạt góc do bên tấn công thực hiện được đá, nếu cầu thủ tấn công phạm lỗi, và lỗi ấy có tác động trực tiếp, tức thì tới bàn thắng, phạt đền hoặc tình huống thẻ đỏ cụ thể sau đó. Trong những tình huống ấy, VAR sẽ vào cuộc với các lỗi chiến thuật kéo, vật, đẩy hoặc cản mà bên tấn công thực hiện với cầu thủ phòng ngự trước khi bóng vào cuộc.
Những khoảng dừng này cho phép ban trọng tài tạm ngưng trận khi cảm xúc hai bên dâng cao, nhằm để hai bên bình tĩnh, ngăn xung đột và bảo vệ an toàn cầu thủ. Theo IFAB, việc lập thời gian làm dịu chính thức trao cho trọng tài một công cụ để “tạm dừng trận khi căng thẳng leo thang, giúp hai bên dịu cảm xúc trước khi trận trở lại, và thúc hai đội trưởng cùng HLV dẫn dắt đội mình hành xử đúng”. Trong khoảng ấy, mọi cầu thủ phải trở về vòng cấm bên mình, còn hai đội trưởng và hai HLV trưởng sẽ nói chuyện với tổ trọng tài ở vòng tròn giữa sân để hạ nhiệt.
Một thay đổi lâu nay được giới y tế kêu gọi cũng sắp được thử. IFAB sẽ thí điểm cấm trẻ dưới 12 tuổi cố ý đánh đầu trong trận, nhằm loại một số rủi ro với sức khỏe đầu trẻ em. Ý thức tầm quan trọng, IFAB đã phê duyệt một thí nghiệm nghiên cứu tác động nếu xem “cố ý đánh đầu” là lỗi và phạt gián tiếp. Thí nghiệm sẽ diễn ra ở các giải và trận của cầu thủ từ 12 tuổi trở xuống, ở các độ tuổi ấy việc tập đánh đầu hiện đã bị hạn chế.
